نوسانات بازار ارز زیر سایه «نرخ‌سازی» و «خبرسازی»

مسعود دانشمند، کارشناس اقتصادی و فعال تجاری در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایبنا با اشاره به افزایش هیجانی نرخ ارز در روز‌های اخیر، گفت: نرخ ارز در بلندمدت باید متناسب با تغییرات نرخ تورم تعدیل شود و افزایش آن نیز باید به‌صورت تدریجی صورت گیرد.

وی افزود: برای محاسبه تغییرات نرخ ارز بر مبنای تورم، باید نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه سال گذشته را با نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه سال جاری مقایسه کرد تا میزان رشد متناسب نرخ ارز مشخص شود. بر این اساس، انتظار می‌رود نرخ ارز متناسب با تغییرات تورمی و به‌صورت تدریجی افزایش یابد.

دانشمند با بیان اینکه افزایش چند هزار تومانی نرخ ارز در فاصله یک روز یا چند روز، لزوماً با متغیر‌های بنیادی اقتصاد همخوانی ندارد، اظهار کرد: زمانی که نرخ ارز در یک روز یا طی چند روز، برای مثال ۷ هزار تومان افزایش پیدا می‌کند، این جهش را باید ناشی از تشدید هیجانات در بازار دانست.

این کارشناس اقتصادی با اشاره به نقش برخی رسانه‌ها و کانال‌های تلگرامی در نوسانات بازار ارز با خبرسازی و نرخ‌سازی‌‌های کذب، تصریح کرد: برخی رسانه‌ها و کانال‌های تلگرامی با انتشار اخبار غیرواقعی، فضای بازار ارز را ملتهب می‌کنند و زمینه افزایش هیجانی و غیرواقعی نرخ ارز را به وجود می‌آورند.

وی ادامه داد: این پرسش مطرح است که نرخ ارز بر چه اساسی محاسبه می‌شود که مردم هر روز صبح با افزایش قیمت آن مواجه می‌شوند و چرا نرخ ارز به‌طور مداوم افزایش پیدا می‌کند؟ بخشی از این وضعیت به فعالیت افراد سودجو و سفته‌بازانی بازمی‌گردد که در کانال‌های تلگرامی نرخ‌های غیرواقعی برای دلار اعلام می‌کنند و خبرسازی سعی در ایجاد التهاب بازار دارند.

دانشمند افزود: نکته قابل توجه این است که این کانال‌ها صرفاً نرخ‌هایی را اعلام می‌کنند، بدون آنکه استدلال مشخصی برای این قیمت‌ها ارائه دهند یا مبنای منطقی و اقتصادی نرخ‌های اعلام‌شده را توضیح دهند.

وی در ادامه با اشاره به برخورد‌های انتظامی و قضایی با سفته‌بازان بازار ارز، گفت: بررسی سوابق برخورد‌های انتظامی با دلالان و سفته‌بازان بازار ارز نشان می‌دهد که این اقدامات به‌تنهایی نتوانسته‌اند التهاب بازار را از بین ببرند.

دانشمند تأکید کرد: برخورد‌های شدید با برخی سوءاستفاده‌کنندگان هیچ‌گاه به‌تنهایی موجب تثبیت بازار ارز نشده است و حتی در برخی مقاطع، شرایط بازار را دشوارتر کرده است. بنابراین، مدیریت بازار ارز نیازمند اتخاذ راهکار‌های اقتصادی در کنار اقدامات نظارتی و انتظامی است.

این کارشناس اقتصادی با تأکید بر ضرورت تأمین به‌موقع ارز مورد نیاز واردکنندگان، اظهار کرد: یکی از راهکار‌های اصلی مدیریت بازار ارز این است که دولت نیاز‌های ارزی بخش واردات را در کوتاه‌ترین زمان ممکن تأمین کند؛ چراکه دولت بزرگ‌ترین دارنده ارز در کشور است.

وی در پایان با اشاره به عرضه سکه طلا از سوی بانک مرکزی با هدف کنترل هیجانات بازار، گفت: عرضه سکه تنها بخشی از ابزار‌های مدیریت بازار و جلوگیری از افزایش نرخ است. بانک مرکزی برای جلوگیری از جهش‌های ارزی باید به‌صورت هم‌زمان از چندین ابزار و روش برای مدیریت بازار استفاده کند.