تالار دوم ارزی، گامی مهم در واقعیسازی نرخ ارز و کاهش رانت/ ناترازیهای اقتصادی یکی از ریشههای اصلی نوسان قیمتی است
عضو هیات رئیسه اتاق تهران گفت: تالار دوم ارزی در مسیری حرکت میکند که با کاهش شکاف نرخها، فضای رانت را محدودتر خواهد ساخت.
عباس آرگون؛ عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی تهران در گفتوگو با خبرنگار ایبنا با اشاره به عملکرد تالار دوم ارزی اظهار کرد: این اقدام بانک مرکزی گامی مهم در راستای نزدیکتر کردن نرخ ارز به قیمتهای واقعی بازار است که میتواند به بهبود صادرات، افزایش انگیزه بازگشت ارز صادرکنندگان، ارتقای شفافیت و واقعیتر شدن عملکرد بنگاههای اقتصادی کمک کند.
وی با بیان اینکه ناترازیهای اقتصادی یکی از ریشههای اصلی نوسانات و افزایش نرخ ارز هستند، اظهار کرد: تا وقتی این ناترازیها اصلاح نشوند، هیچ سیاستی آنچنان نمیتواند جلوی نوسانات را به طور پایدار بگیرد؛ چراکه فشارهای واقعی اقتصاد در نهایت نرخ را با واقعیتهای بازار همگرا خواهد کرد. این در حالی است که تالار دوم ارزی دقیقاً در همین مسیر حرکت میکند و با کاهش شکاف نرخها، فضای رانت را محدودتر خواهد ساخت.
آرگون با اشاره به اینکه سازکار تعیین نرخ ارز در تالار دوم توافقی است، ادامه داد: تجربه نشان میدهد هرگونه سرکوب مصنوعی نرخ ارز در نهایت ناکارآمد میشود و انگیزههای تولید، اشتغال، صادرات و بازگشت ارز را تضعیف میکند.
وی با تأکید بر لزوم یکپارچگی در نظام ارزی افزود: نباید بخشی از صنایع در یک تالار و بخش دیگر در تالاری متفاوت معامله شوند. فلسفه اصلی ایجاد تالار دوم این است که کالاهایی که با نرخ بالاتر وارد میشوند، با همان نرخ واقعی به دست مصرفکننده نهایی برسند. راهاندازی این تالار قدمی رو به جلو است، اما موفقیت آن مشروط به نظارت دقیق است.
به گفته عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی تهران، بهترین شکل نظارت، ایجاد شفافیت کامل و بهرهگیری از سازکار طبیعی بازار است؛ چراکه هرگونه مداخله در مکانیسم بازار تنها اثری کوتاهمدت دارد.
آرگون درباره سیاستهای حمایتی سیاستگذار پولی نیز گفت: وقتی مواد اولیه با نرخهایی متناسب با تورم افزایش مییابد، تولیدکننده با ناترازی جدی مواجه میشود؛ بنابراین، اگر کالایی با ارز گرانتر وارد شود، باید اطمینان حاصل کنیم که این کالا بدون افزایشهای غیرواقعی به مصرفکننده میرسد؛ در غیر این صورت، سیاست حمایتی بازارساز به هدف خود نخواهد رسید.
وی با اشاره به وضعیت تالار اول ارزی اظهار کرد: تالار اول همچنان با نرخهای مشخص و سقفدار اداره میشود که برای بهرهبرداری کامل از تالار دوم، بهتر است تالار اول نیز از سقفگذاریهای غیرواقعی فاصله بگیرد تا نظام عرضه و تقاضا بتواند نرخ واقعی را تعیین کند.
آرگون درباره تأثیر تالار دوم بر مدیریت تعهدات ارزی صادرکنندگان و تأمین نیازهای واردکنندگان توضیح داد: بخشی از محدودیتهای ارزی ناشی از تحریمهای خارجی است، اما بخش قابل توجهی نیز به ناترازیهای داخلی و عدم تعادل میان صادرات و واردات بازمیگردد. افزایش ورودی ارز و تقویت ارزآوری کشور میتواند مدیریت نیازهای ارزی واردات را در بازههای زمانی معقول امکانپذیر کند.
عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی تهران با درنظر گرفتن نگاهی بلندمدت، افزود: در شرایطی که تورم کشور در محدوده حدود ۴۰ درصد قرار دارد، حفظ پایدار نرخ ارز در سطوح پایینتر از واقعیتهای اقتصادی دشوار است؛ زیرا این وضعیت میتواند به کاهش انگیزه صادرکنندگان، محدودیت در عرضه ارز و در نهایت فشار بر افزایش نرخها منجر شود.
وی گفت: رفع ناترازیها، تقویت تولید و صادرات، و حرکت به سوی تکنرخی شدن ارز، مسیر پایداری است که میتواند تعادل پایدار در بازار ارز ایجاد کند و دسترسی بنگاهها و واردکنندگان به ارز را با شفافیت بیشتری فراهم سازد.
عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی تهران در پایان تاکید کرد: راهاندازی تالار دوم اقدامی مثبت، ضروری و در راستای ارتقای شفافیت و کارایی بازار ارز است و میتواند زمینهساز گامهای بعدی در اصلاح ساختاری بازار ارز، تقویت صادرات و بهبود دسترسی واردکنندگان به ارز باشد.
منبع:
رسانه بانک مرکزی | ایبنا